De 9 teamrollen van Belbin.
Belbin’s research leidde tot het Teamrol Model. Teamrol Management is een praktisch en constructief model dat inzicht verschaft in hoe teams functioneren en hoe hun effectiviteit kan worden vergroot. Uitgangspunten zijn dat de leden van een team, naast hun professionele en organisatorische rol, ook altijd een karakterrol of ’teamrol’ inbrengen: de kenmerkende manier waarop zij hun…
De 9 teamrollen van Belbin
Belbin’s research leidde tot het Teamrol Model. Teamrol Management is een praktisch en constructief model dat inzicht verschaft in hoe teams functioneren en hoe hun effectiviteit kan worden vergroot. Uitgangspunten zijn dat de leden van een team, naast hun professionele en organisatorische rol, ook altijd een karakterrol of ’teamrol’ inbrengen: de kenmerkende manier waarop zij hun persoonlijke eigenschappen inzetten en zich in het team naar de andere teamleden toe profileren.
Belbin identificeerde negen van dergelijke rollen, die elk zijn opgebouwd uit een aantal samenhangende eigenschappen, overtuigingen en probleem-oplosstrategieën. De negen teamrollen versterken elkaar, vullen elkaar aan en zitten elkaar dwars, verstaan en misverstaan elkaar en leiden tot een voortdurend, vruchtbaar en vruchteloos, debat.
Hieronder vind je een beknopt overzicht van de teamrollen. Wellicht herken je jezelf of je collega in één of meerdere rollen. Om te weten welke rollen jij ‘scoort’ en hoe de verdeling in jouw team is, kun je kiezen voor de uitgebreide teamrolanalyse welke wij uiteraard kunnen afnemen 😉
Stuur gerust een bericht als je hierover meer informatie wilt.
De Bedrijfsman (BM)
Uitvoerder / Realisator
De Bedrijfsman is praktisch ingesteld, de organisator die ervoor zorgt dat besluiten worden omgezet in concrete werkzaamheden. Hij is nuchter en ordelijk, houdt van hard werken en pakt de zaken op een systematische en consciëntieuze manier aan.
BM is een efficiënte doener met een praktische geest en een vaste wil. Hij is loyaal, saai en vasthoudend. Hij kan zich soms behoudend en weinig flexibel opstellen als het praktisch nut van een nieuw plan niet meteen duidelijk is. Hij heeft behoefte aan ritme en regelmaat, aan vaste afspraken en stevige structuren.
De Bedrijfsman (BM)
Uitvoerder / Realisator
De Bedrijfsman is sterk in het ombouwen van plannen en strategieën tot concrete zaken en bezigheden. Hij ziet wat haalbaar is en wat niet. De BM kan organiseren en implementeren en zorgt ervoor dat de zaken voor elkaar komen – ook als het om vervelende taken gaat. Managementtaken waarin de nadruk ligt op verantwoordelijk en doelmatig beheer, zijn bij de BM in goede handen.
De Bedrijfsman (BM)
Uitvoerder / Realisator
- te weinig flexibel zijn; met name te weinig openstaan voor plotselinge ideeën, kansen en wijzigingen in de plannen;
- afbrekende kritiek uiten; prille ideeën en suggesties van anderen te snel als onpraktisch of nutteloos van de hand wijzen;
- te snel aan de slag willen; beginnen met ordenen en regelen terwijl doelen en uitkomsten nog niet helder zijn.
De Brononderzoeker (BO)
Netwerker
De Brononderzoeker is een extraverte en innemende persoon, hartelijk, joviaal en altijd op zoek naar nieuwe informatie en interessante contactpersonen.
Een nieuwsgierige netwerker, die makkelijk contacten legt en over talloze relaties lijkt te beschikken. Door zijn veelzijdige en beweeglijke belangstelling wordt hij vaak als creatief ervaren, hoewel hij eerder een attente samenvoeger is dan een echte verzinner van ideeën. BO ziet overal kansen en mogelijkheden en is vaak als eerste op de hoogte van de nieuwtjes.
De Brononderzoeker (BO)
Netwerker
De Brononderzoeker is sterk in het verkennen en inbrengen van ideeën en bronnen van buiten de groep. Hij kan verbindingen leggen, gebieden exploreren en onderhandelingen voeren. Door zijn pragmatisme en tegenwoordigheid van geest ontdekt hij waar kansen liggen – en hij weet ze te grijpen.
Drukte en afwisseling zijn voor een BO essentieel. Wordt hij onvoldoende gestimuleerd door zijn omgeving, bijvoorbeeld in een eenmansfunctie, dan raakt hij snel verveeld en ineffectief.
De Brononderzoeker (BO)
Netwerker
- over-enthousiasme;
- een te grote afleidbaarheid; het telkens opgaan in allerlei verleidelijk-interessante, maar voor het team irrelevante zaken;
- teveel verslappen als de druk op het werk (of de prikkel van het nieuw zijn) afneemt; nonchalance met betrekking tot details of zaken die niet direct zijn hart hebben.
De Plant (PL)
vernieuwer
De Plant is de verzinner, de creatiever denker, wiens ideeën en alternatieven zich onderscheiden door originaliteit en verbeeldingskracht. Hij zoekt ruimte om te kunnen fantaseren, om strategieën en scenario’s voor de toekomst te ontwerpen, en om telkens weer verrassende, nieuwe oplossingen voor oude problemen te vinden. PL is introvert en eigenzinnig. Hij verkiest zijn eigen oplossingen en werkt het liefst op enige afstand van het team. Hij stopt veel energie in zijn scheppingen en verliest wel eens de realiteit uit het oog, waardoor zijn ideeën als zonderling, radicaal of onpraktisch kunnen overkomen. De PL is zeer gevoelig voor waardering en kritiek.
De Plant (PL)
vernieuwer
Een Plant kan een voortdurende bron van inspiratie zijn. Hij genereert ideeën en verzint mogelijke oplossingen voor complexe problemen. Hij brengt visie en dromen. Een PL is vooral van belang in de beginfase van een project of als bedenker van een nieuw product. Maar ook als intern of extern adviseur komt hij goed tot zijn recht.
Meestal is één PL in een team voldoende. Als er meer zijn, bestaat de kans dat alle energie opgaat in het bestrijden van elkaars denkbeelden.
De Plant (PL)
vernieuwer
- zijn capaciteiten willen tonen op teveel (of zelfverzonnen) terreinen; de creatieve inspanningen sluiten dan niet meer aan bij de behoeften van het team;
- beledigd in de schulp kruipen als ideeën kritisch bekeken worden;
- zich afgeremd voelen om met ideeën voor de dag te komen, met name in een groep extraverte en dominante karaktertypes.
De Monitor (MO)
toetser
De Monitor is de bedachtzame nadenker wiens bijdrage ligt in objectieve, weloverwogen analyses. De MO wil weten waaróm, wil onderzoeken en begrijpen. Hij ziet snel de zwakke plekken in een plan of argumentatie en zoekt naar inzicht en overzicht. Hij houdt ervan om te beschouwen, te bekijken en te verklaren.
Door zijn kritische zin lijkt de MO koel en afstandelijk. De MO laat zich graag alles uitleggen – en hij legt ook zelf graag alles uit. Met als gevolg dat hij er lang over kan doen voor hij een beslissing neemt. Maar, al kan hij soms nauwelijks ophouden met wegen en overwegen, zijn oordeel is zelden onjuist.
De Monitor (MO)
toetser
Als het aankomt op het analyseren van problemen en het evalueren van ideeën en suggesties, is de MO van grote waarde. Zijn kritische instelling en doordachtzaamheid hebben menig team behoed voor het nemen van onjuiste en al te vlotte beslissingen.
Goed in het aangeven en afwegen van de voors en tegens van een voorstel, kan de MO op belangrijke strategische posten belanden, vooral daar waar men zich voor de kleinste misstap moet behoeden.
De Monitor (MO)
toetser
- overkritisch zijn; nieuwe, nog onrijpe ideeën bij voorbaat diskwalificeren;
- wedijveren; in intelligent, maar halsstarrig debat treden met andere Monitoren en met Planten;
- de besluitvorming deprimeren; steeds nieuwe problemen aangeven en oplossingen afkeuren.
De Vormer (VM)
richtinggever
De Vormer (VM)
richtinggever
De Vormer (VM)
richtinggever
- het platwalsen van andere teamleden, zeker als hij een gezaghebbende positie bekleedt;
- wedijveren over de rol van deskundige, met name met de Plant en de Monitor;
- onverdraagzaamheid, en zelfs arrogantie, ten opzichte van mensen die zich meer op het proces en de procedures richten.
De Voorzitter (VZ)
coördinator
De Voorzitter (VZ)
coördinator
De Voorzitter (VZ)
coördinator
- gaan jagen op besluiten; het al te sterk benadrukken van tempo en voortgang in de besluitvorming, kan bepaalde talenten doen wegvallen;
- procedurele starheid; vasthouden aan ‘besluit is besluit’, met name als nieuwe inzichten of vragen naar voren komen;
- vasthouden aan een gegeven rolverdeling, ook als het interne of externe krachtenveld verandert.
De Zorgdrager (ZD)
kwaliteitsbewaker
De Zorgdrager (ZD)
kwaliteitsbewaker
De Zorgdrager (ZD)
kwaliteitsbewaker
- het onnodig benadrukken van details ten koste van het algemeen overzicht of de algemene richting;
- het ontmoedigen van het team door zijn sterke bekommerdheid;
- intolerantie t.o.v. mensen met een oppervlakkige of avontuurlijke houding.
De Groepswerker (GW)
cement
De Groepswerker (GW)
cement
De Groepswerker (GW)
cement
- wegduiken voor confrontaties; temeer daar hij dikwijls, als de spanning oploopt, als geen ander kan aangeven waar het knelpunt zit;
- een sfeer creëren waarin te weinig serieus op zaken wordt ingegaan;
- allianties aangaan; samenspannen met één groepslid (soms de underdog) tegen de ander.
De Specialist (SP)
De Specialist (SP)
De Specialist (SP)
- defensiviteit; prat gaan op zijn expertrol, waardoor hij de meer creatieve en vormgevende kwaliteiten in een team frustreert;
- `splendid isolation´; zich alleen mengen in het gesprek als zijn deskundigheid aan de orde is, waardoor de betrokkenheid naar het team als geheel verdwijnt.