Een teamrolanalyse met behulp van een Belbin test geeft direct inzicht in jouw voorkeursgedrag. Het kan ook de eventuele tweestrijd verklaren of de eindeloze vertwijfeling waarin je jezelf kunt verliezen. Teamrollen van Belbin verklaren waarom jij met bepaalde collega’s heel goed op kunt schieten en waarom anderen je het bloed onder de nagels vandaan halen. Het laat zien waarom jij behoefte hebt aan structuur (of juist niet) en kan richting geven bij een toekomstplan.
Dit bericht schreef ik voor Timension en staat daarom niet geheel op deze site.
Wil je het hele artikel lezen? Ga dan naar: https://timension.nl/kennisbank/teamrollen-van-belbin/
Wat is het teamrolmodel van Belbin?
Het teamrolmodel van Belbin is een sociaal-psychologisch model dat wereldwijd wordt gebruikt bij het coachen, trainen en adviseren van individuen, teams en organisaties. Het model is gebaseerd op jarenlang empirisch onderzoek door Dr. Meredith Belbin, een Britse wetenschapper, en zijn medewerkers naar de interacties in succesvolle en niet-succesvolle teams.
Wat maakt Belbin direct toepasbaar?
Belbin onderscheidt in totaal 9 verschillende teamrollen, die elk zijn opgebouwd uit een aantal samenhangende eigenschappen, overtuigingen en probleem-oplosstrategieën. De negen teamrollen versterken elkaar, vullen elkaar aan en zitten elkaar dwars, verstaan en misverstaan elkaar en leiden tot een voortdurend, vruchtbaar en vruchteloos, debat.
Juist de combinaties van de verschillende rollen zijn helder verwoord waardoor een samenwerkingshandeling binnen handbereik ligt. In 2016 heeft Harvard University onderzocht hoe teamrollen van Belbin kunnen worden ingezet om tot een gebelanceerd team met software-ontwikkelaars te komen.
De basis; wat zijn de teamrollen van Belbin?
Volgens Meredith Belbin is een teamrol “de kenmerkende manier waarop iemand zich gedraagt, zijn bijdrage levert en met anderen omgaat op het werk”. Teamrollen kunnen worden afgeleid uit de persoonlijkheidstests c.q. Belbin test, maar welke teamrollen bij iemand passen en hoe zij zich manifesteren in de praktijk, wordt door een aantal factoren bepaald, zoals:
Persoonlijkheid
Als iemand extravert, vernieuwend en wanordelijk is, maakt hem dat voor andere teamrollen geschikt dan wanneer iemand introvert, behoudend en ordelijk van aanleg is.
Intelligentie
Intelligentie draagt bij aan het vermogen om kritisch te kunnen redeneren (m.a.w. het vermogen om zelfstandig informatie te analyseren en te beoordelen en in woorden te kunnen uitdrukken) kan een groot effect hebben op het gedrag en op de relaties met anderen.
Overtuigingen
Ze geven aan wat iemand beweegt om zich druk te maken en zich in te zetten voor iets, of juist niet. Onze overtuigingen zijn hardnekkig en beïnvloeden ons gedrag doorlopend, of we dat nou doorhebben of niet. Soms komen persoonlijkheid en overtuigingen overeen. Maar lopen overtuigingen en persoonlijkheid uiteen, dan is er gauw sprake van een conflictrijke situatie, die kan leiden tot veel ingehouden spanning en stress.
Sociale context
Ook de sociale context is van belang, het krachtenspel tussen mensen dat het gedrag van een ander uitlokt of juist wegdrukt. Teamrollen zijn per definitie ‘relationele’ begrippen, je neemt ze alleen waar wanneer je met anderen optrekt. Teamrollen krijgen hun waarde en betekenis in contact met anderen en hun teamrollen.
Ervaring
Persoonlijke ervaringen maken dat we ons gedrag aanpassen en rekening houden met de codes en de conventies van de omgeving. Mensen houden zich in en steken niet graag nóg een keer hun nek uit wanneer zij keer op keer merken dat het toch geen effect heeft wat zij zeggen of doen. Daarmee verandert niet de persoonlijkheid, maar wel dat wat de buitenwereld van de persoon ziet en meemaakt. Mensen bouwen verdedigingsmechanismen op, conditioneringen om dingen vooral niet of wél te doen en dat kan in samenwerking flink in de weg zitten.
Zelfinzicht
Mensen krijgen inzicht in hun eigen rol en die van anderen. Op deze manier kunnen ze hun bijdrage herkennen en bewuster leren inzetten. Zij weten van zichzelf dat zij talenten hebben, maar zetten ze nu ook op een manier in, die beter herkenbaar is én beter aansluit op de omgeving.
Wat is een teamrolprofiel?
Een teamrolprofiel beschrijft de combinatie van de gescoorde teamrollen. De manier waarop zij zich tot elkaar verhouden kan gedrag verklaren en voorspellen. Daarom kun je aan de hand van het teamrolprofiel vaak al een goede inschatting maken of iemand wél of niet zal passen in een team of functie.
Hoe kom ik achter mijn teamrollen?
Een Belbin test door een Belbin Master
De eerste, makkelijkste en meest gebruikte manier is door een Belbin test aan te vragen bij een daarvoor geaccrediteerde Belbin Master. Deze test bestaat uit een individuele persoonlijkheidsvragenlijst en een woordenlijst die door minimaal vier observatoren dient te worden ingevuld.
Uitgangspunt is om een zo compleet mogelijk beeld te krijgen van jou als geïnteresseerde zodat de juiste teamrollen worden toegekend. Alle scores uit de Belbin test worden geanalyseerd en samengevat in een persoonlijk teamrolrapport welke altijd pas wordt uitgegeven na een persoonlijk terugmeldgesprek.
Een een Belbin test zonder observanten
De tweede manier betreft een meer ‘old school’ aanpak en beslaat een drietal uitgebreide tests en neemt hierin de mening van observanten niet mee.
Gratis Belbin test online
Op internet zijn ook een aantal gratis tests te vinden. Bijvoorbeeld de Belbin test van 123test.nl. Dit soort tests geven weliswaar een vage indicatie van mogelijke rollen maar omdat dit een eenzijdige zelfperceptie betreft, gebeurt het meer dan eens dat de uitslag van zo’n Belbin test behoorlijk afwijkt van de realiteit.
Welke voordelen heeft de officiële online Belbin test?
Ik gebruik zelf altijd de officiële online testmethode. Los van het feit dat het heel snel gaat, zit het echte goud in de analyse. Niet alleen krijg je inzichtelijk welke rollen jij jezelf toebedeelt en wat jouw individuele talenten en valkuilen zijn, je krijgt een goed beeld van hoe jouw observatoren jou zien en dit geeft onherroepelijk stof tot nadenken. Laat jij bij je collega’s hetzelfde zien als thuis, ervaart men jou net zo daadkrachtig of juist meegaand als jij zelf ziet etc.
Ik adviseer altijd om minimaal acht observatoren uit te nodigen waarvan vier werkgerelateerd een vier privé. Hoe meer hoe beter. Zit je bij een toneelvereniging, ben je aanvoerder van een voetbalteam of geef je schilderles? Vraag iedereen om de test in te vullen, het kost ze vijf minuten en geeft jou een schat aan inzicht.
Soms laat je thuis ander gedrag zien dan op je werk en dat is interessant, zeker als je bepaalde kwaliteiten wilt ontwikkelen. Dan is het een meerwaarde als je kunt zien wie dat gedrag herkent en wie niet. Het is niet voor niets dat Belbin vaak wordt ingezet voor sollicitatieprocedures en loopbaancoaching.
Dit bericht schreef ik voor Timension en staat daarom niet geheel op deze site.
Wil je het hele artikel lezen? Ga dan naar: https://timension.nl/kennisbank/teamrollen-van-belbin/